بررسى اسناد و مدارك نهج البلاغه هم اكنون به تحقيق در محتواى نهج البلاغه ، اعم از خطبه‌ها و حكمتهاى آن مى پردازيم تا نخست مقام و ارزش آن بر ما معلوم گردد و در ثانى راجع به صحت و يا سقم انتساب آن به امير المؤمنين على بن ابى طالب ( كرم اللّه وجهه ) [ عليه - السلام ] بررسى نماييم تا در صورت عدم صحت انتساب آن به مولا ببينيم ، پس چه كسى نهج البلاغه را بوجود آورده است آيا ساخته و پرداختهء مؤلف آن ، يعنى شريف رضى است آيا از پرداخته‌ها ، مجعولات بليغان و فصحاى قدماى شيعه است يا اين كه از ساخته‌هاى هيچ كدام نبوده است ، بلكه از پرداخته‌هاى دسته و يا شخص ثالث است . ابن خلكان و دنباله روان او بر آنند كه نهج البلاغه از ساخته‌هاى شريف مرتضى است ( 1 ) . بنا بر اين قبل از بررسى اين ادعاها به متن نهج البلاغه مراجعه مى كنيم تا ببينيم آيا دليلى مى يابيم تا مدعاى ما را ثابت كند يا نه تا پس از آن به منابع و مدارك ديگرى راه پيدا كنيم . 1 - خطبهء 31 چنين آغاز مىشود : « ايها الناس ، انا قد اصبحنا فى دهر عنود و زمن كنود يعد فيه المحسن مسيئا ، و يزداد الظالم فيه عتوا ، لانتفع بما علمنا ، و لا نسأل عما جهلنا و لا نتخوف قارعة حتى تحل بنا

--> ( 1 ) ظاهرا در متن عربى سهوى رخ داده است ، به جاى شريف مرتضى ، شريف رضى چاپ شده است . و اين اشتباه است چون در صفحات گذشته ديديم كه ابن خلكان نسبت به هر دو برادر تشكيك كرده است ، مگر به اعتبار اين كه بگوييم چون ثابت شد كه جامع و مؤلف رضى است ، به همين لحاظ اين موضوع مطرح گرديد .